Ο Rottweiler είναι μία από τις πιο παρεξηγημένες ράτσες σκύλων. Σωστά εκπαιδευμένος, είναι ένας ισορροπημένος, ήρεμος και βαθιά αφοσιωμένος σύντροφος. Λάθος εκπαιδευμένος ή ανεκπαίδευτος, γίνεται ένα ζώο που η δύναμή του μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Η διαφορά δεν είναι θέμα ράτσας: είναι θέμα ιδιοκτήτη. Σε αυτόν τον οδηγό θα δούμε όλα όσα χρειάζεται να ξέρει κάποιος που θέλει να εκπαιδεύσει σωστά τον Rottweiler του, από τον πρώτο μήνα ζωής μέχρι την ενηλικίωση.
Γιατί Είναι Διαφορετικός
Ο Rottweiler δεν εκπαιδεύεται όπως ένα Labrador. Είναι μια ράτσα ευφυής, σκεπτόμενη, με ισχυρά ένστικτα προστασίας και έντονη προσωπικότητα. Δεν υπακούει «επειδή του είπατε». Υπακούει επειδή σας εμπιστεύεται και επειδή σας αναγνωρίζει ως αξιόπιστο ηγέτη της παρέας του.
Πρόκειται για ισχυρή ράτσα που χρειάζεται έμπειρο ιδιοκτήτη με σταθερό χαρακτήρα. Ο φόβος, η αναποφασιστικότητα και οι ασυνεπείς αντιδράσεις μεταφέρονται αμέσως στον σκύλο και δημιουργούν ανασφάλεια. Ο Rottweiler χρειάζεται ξεκάθαρους κανόνες, σταθερότητα και ηρεμία. Δεν χρειάζεται αυστηρότητα ούτε σκληρότητα: αυτές, αντίθετα, τον κάνουν δύσπιστο και αμυντικό.
Πότε Ξεκινάμε
Η εκπαίδευση ξεκινά τη στιγμή που το κουτάβι μπαίνει στο σπίτι, συνήθως γύρω στις 8 εβδομάδες. Στους πρώτους μήνες δεν διδάσκουμε «εντολές» με την αυστηρή έννοια, αλλά συμπεριφορές: πού κάνει τις ανάγκες του, πού κοιμάται, ότι το χέρι του ανθρώπου δεν δαγκώνεται, ότι το φαγητό δεν αρπάζεται.
Η κρίσιμη περίοδος κοινωνικοποίησης ενός κουταβιού εκτείνεται περίπου μέχρι τους 4 μήνες. Σε αυτό το διάστημα, ό,τι γνωρίσει θετικά θα το θεωρεί φυσιολογικό για όλη του τη ζωή. Ό,τι δεν γνωρίσει, μπορεί αργότερα να το αντιμετωπίσει με δυσπιστία ή φόβο. Σε έναν Rottweiler, η δυσπιστία ενός ενήλικα 50 κιλών δεν είναι ίδια με τη δυσπιστία ενός μικρού σκύλου.
Από τους 4-6 μήνες ξεκινούν τα πιο επίσημα μαθήματα υπακοής. Ιδανικά, σε σχολή με εκπαιδευτή που γνωρίζει μεγαλόσωμες ράτσες φύλαξης.
Βασικές Εντολές
Οι βασικές εντολές δεν είναι κόλπα, είναι εργαλεία ασφάλειας. Σε έναν Rottweiler 50 κιλών, η εντολή «έλα» μπορεί να σώσει ζωή.
Οι πιο σημαντικές εντολές περιλαμβάνουν: «κάθισε», «μείνε», «έλα», «δίπλα» για το περπάτημα με λουρί, «άσε» για το να αφήσει αντικείμενο ή φαγητό, και «πάνε» ή «στο μέρος σου» για να πηγαίνει σε συγκεκριμένο σημείο όταν χρειάζεται. Οι συνεδρίες πρέπει να είναι σύντομες (5-15 λεπτά για κουτάβια, έως 20-25 για ενήλικες), συχνές και πάντα να τελειώνουν με επιτυχία.
Η συνέπεια είναι το παν. Όλα τα μέλη της οικογένειας πρέπει να χρησιμοποιούν τις ίδιες λέξεις, τους ίδιους τόνους και τους ίδιους κανόνες. Ένας Rottweiler που του επιτρέπεται κάτι από έναν και του απαγορεύεται από άλλον, μπερδεύεται και δοκιμάζει όρια.
Κοινωνικοποίηση (κρίσιμη!)
Δεν υπάρχει σημείο σε αυτόν τον οδηγό πιο σημαντικό από αυτό. Η κοινωνικοποίηση είναι, χωρίς υπερβολή, το πιο καθοριστικό κομμάτι στην ανατροφή ενός Rottweiler. Ο Rottweiler έχει ισχυρό ένστικτο προστασίας και επιφυλακτικότητα προς αγνώστους. Χωρίς συστηματική κοινωνικοποίηση, αυτό το ένστικτο μπορεί να μετατραπεί σε υπερβολική δυσπιστία ή φόβο.
Το κουτάβι πρέπει να γνωρίσει με ήρεμο, ελεγχόμενο και θετικό τρόπο: διαφορετικούς ανθρώπους (παιδιά, ηλικιωμένους, άτομα με καπέλα, στολές, ομπρέλες), διαφορετικούς σκύλους, διαφορετικούς ήχους (κίνηση πόλης, σειρήνες, βροχή, ηλεκτρικές συσκευές), διαφορετικές επιφάνειες (πλακάκι, χορτάρι, χαλίκι, σκάλες), διαφορετικά περιβάλλοντα (πάρκο, κτηνίατρο, βόλτα στο κέντρο). Κάθε γνωριμία πρέπει να συνοδεύεται από ηρεμία και θετική ενίσχυση, ποτέ από εξαναγκασμό.
Η κοινωνικοποίηση δεν σταματά στους 4 μήνες. Συνεχίζεται και στην εφηβεία (6-18 μηνών), όταν πολλοί σκύλοι περνούν φάσεις δειλίας ή αμφισβήτησης. Έναν ενήλικο Rottweiler που έχει κοινωνικοποιηθεί σωστά τον αναγνωρίζεις αμέσως: παρατηρητικός μεν, αλλά ήρεμος, αυτοπεποίθηση χωρίς υπερβολές.
Διαχείριση Δύναμης
Ένας ενήλικος Rottweiler μπορεί να ζυγίζει όσο ένας έφηβος. Η σωματική δύναμή του είναι τέτοια που, χωρίς εκπαίδευση, ο ιδιοκτήτης ουσιαστικά δεν τον ελέγχει σε δύσκολες στιγμές. Η διαχείριση δύναμης ξεκινά από το λουρί και το περπάτημα.
Το «δίπλα» πρέπει να διδαχθεί από μικρή ηλικία, όταν το κουτάβι σύρει 5 κιλά, όχι όταν θα σύρει 50. Συνιστάται γερό λουρί, σταθερό κολάρο ή σωστά τοποθετημένη ζώνη (harness), και αποφυγή εκτατών λουριών στις πρώτες εκπαιδευτικές βόλτες. Επίσης, σημαντικό είναι να μάθει να μη χιμάει στην πόρτα, να μη ρίχνει επισκέπτες με ενθουσιασμό και να σταματά αμέσως όταν ακούει την εντολή.
Παράλληλα, ο Rottweiler χρειάζεται καθημερινή σωματική και νοητική απασχόληση. Ένας βαριεστημένος Rottweiler βρίσκει ο ίδιος δουλειά, και η «δουλειά» αυτή σπάνια ευχαριστεί τον ιδιοκτήτη του.
Θετική Ενίσχυση
Η σύγχρονη επιστήμη της εκπαίδευσης σκύλων είναι ξεκάθαρη: η θετική ενίσχυση δίνει καλύτερα και πιο σταθερά αποτελέσματα από τις τιμωρητικές μεθόδους, ιδιαίτερα σε ευφυείς και ευαίσθητες ράτσες όπως ο Rottweiler. Ανταμείβουμε ό,τι θέλουμε να δούμε ξανά, αγνοούμε ή ανακατευθύνουμε ό,τι δεν θέλουμε.
Οι ανταμοιβές δεν είναι μόνο λιχουδιές. Μπορεί να είναι έπαινος με τη φωνή, χάδι, παιχνίδι, μια αγαπημένη δραστηριότητα. Πολλοί Rottweiler, που έχουν χτίσει βαθύ δεσμό με τον ιδιοκτήτη τους, ανταποκρίνονται εξίσου ή και καλύτερα στον λεκτικό έπαινο σε σχέση με το φαγητό.
Οι τιμωρίες με φωνές, χτυπήματα ή «λεμώματα» (alpha rolls) δεν έχουν θέση στην εκπαίδευση. Δημιουργούν φόβο, σπάνε την εμπιστοσύνη και μπορούν να προκαλέσουν επιθετικές αντιδράσεις από αυτοάμυνα.
Λάθη
Τα συχνότερα λάθη στην εκπαίδευση Rottweiler είναι: η έλλειψη κοινωνικοποίησης στους πρώτους μήνες, η ανεκτικότητα σε «χαριτωμένες» κουταβίστικες συμπεριφορές που γίνονται προβληματικές στον ενήλικα, η ασυνέπεια ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας, η χρήση φωνών και τιμωρίας, η ενίσχυση φοβικών αντιδράσεων με υπερβολικό «παρηγορητικό» χάδι, και η υποτίμηση της ανάγκης για καθημερινή νοητική και σωματική απασχόληση.
Άλλο λάθος είναι το πρώιμο «παιχνίδι φύλαξης», όπου ο ιδιοκτήτης ενθαρρύνει τον σκύλο να γαβγίζει σε αγνώστους ή στην πόρτα. Στον Rottweiler αυτό δεν χρειάζεται: η φύλαξη είναι έμφυτη. Αυτό που χρειάζεται είναι ο έλεγχος, όχι η ενθάρρυνση.
Συμπέρασμα
Η εκπαίδευση του Rottweiler δεν είναι επιλογή, είναι υποχρέωση. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μετατρέπουμε μια ισχυρή ράτσα σε έναν ασφαλή, ευτυχισμένο και κοινωνικό σύντροφο. Με ηρεμία, συνέπεια, σωστή κοινωνικοποίηση και θετική ενίσχυση, ο Rottweiler δείχνει τι πραγματικά είναι: ένας τρυφερός γίγαντας με μια καρδιά αφοσιωμένη μέχρι το τέλος στην οικογένειά του.
Σημείωση: Σε περιπτώσεις επιθετικότητας, έντονου φόβου ή προβλημάτων συμπεριφοράς, απευθυνθείτε σε πιστοποιημένο εκπαιδευτή σκύλων ή σε ειδικό συμπεριφοριστή.