Πολλοί ιδιοκτήτες σκύλων πιστεύουν ότι μετά το καλοκαίρι ο κίνδυνος από τα τσιμπούρια τελειώνει. Αυτό είναι ένα επικίνδυνο λάθος. Τα τσιμπούρια παραμένουν ενεργά μέχρι τον Νοέμβριο ή και αργότερα, ιδιαίτερα στο ήπιο κλίμα της Ελλάδας. Η δεύτερη κορύφωση της δραστηριότητάς τους είναι ακριβώς το φθινόπωρο.
Γιατί τα Τσιμπούρια Είναι Ενεργά το Φθινόπωρο
Τα τσιμπούρια δεν αδρανούν με τις πρώτες δροσιές. Αντίθετα, θερμοκρασίες μεταξύ 7°C και 25°C είναι ιδανικές για τη δραστηριότητά τους. Στην Ελλάδα, τέτοιες θερμοκρασίες επικρατούν μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου σε πολλές περιοχές. Μάλιστα, η κλιματική αλλαγή έχει επιμηκύνει την περίοδο δραστηριότητας των τσιμπουριών σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Είδη Τσιμπουριών στην Ελλάδα
Τα κυριότερα είδη που απαντώνται στη χώρα μας είναι:
- Rhipicephalus sanguineus (καφέ τσιμπούρι σκύλου): Το πιο κοινό, μπορεί να ζήσει σε εσωτερικούς χώρους.
- Ixodes ricinus (κροτώνας δασών): Κυρίως σε βόρεια Ελλάδα, δραστήριος σε ψυχρότερες θερμοκρασίες.
- Dermacentor: Λιγότερο κοινό, αλλά παρόν σε ορεινές περιοχές.
Ασθένειες που Μεταδίδουν τα Τσιμπούρια
Τα τσιμπούρια δεν είναι απλώς ενοχλητικά. Μεταδίδουν σοβαρές ασθένειες:
Ερλιχίωση
Προκαλείται από το βακτήριο Ehrlichia canis. Μεταδίδεται από το καφέ τσιμπούρι. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, λήθαργο, αιμορραγίες (ρινορραγία, πετέχειες), απώλεια βάρους, πρήξιμο αρθρώσεων και λεμφαδένων. Μπορεί να γίνει χρόνια και θανατηφόρα αν δεν θεραπευτεί.
Βαβεσίωση
Πρωτοζωική νόσος που καταστρέφει τα ερυθρά αιμοσφαίρια. Προκαλεί αναιμία, ίκτερο (κίτρινα ούλα/μάτια), σκούρα ούρα, πυρετό και αδυναμία. Απαιτεί άμεση θεραπεία.
Αναπλάσμωση
Μεταδίδεται κυρίως από τον Ixodes. Τα συμπτώματα μοιάζουν με ερλιχίωση: πυρετός, λήθαργος, ανορεξία, πόνος αρθρώσεων.
Νόσος του Lyme (Βορρελίωση)
Λιγότερο συχνή στην Ελλάδα σε σχέση με τη βόρεια Ευρώπη, αλλά υπαρκτή. Μεταδίδεται από τον Ixodes. Προκαλεί χωλότητα, πυρετό και νεφρικά προβλήματα.
Ηπατοζωονόσος
Μεταδίδεται κατά την κατάποση μολυσμένου τσιμπουριού. Προκαλεί πυρετό, αναιμία και μυϊκά προβλήματα.
Πώς να Ελέγξετε τον Σκύλο σας
Μετά από κάθε βόλτα, ιδιαίτερα σε χωράφια, δάση ή περιοχές με ψηλά χόρτα, ελέγξτε τον σκύλο σας:
- Κεφάλι και αυτιά: Τα τσιμπούρια αγαπούν τις θερμές, προστατευμένες περιοχές μέσα και γύρω από τα αυτιά.
- Λαιμός: Κάτω από το περιλαίμιο.
- Μασχάλες και βουβωνική χώρα: Σημεία με λεπτό δέρμα.
- Μεταξύ δαχτύλων: Συχνά κρυβότοπο.
- Ουρά και περινεϊκή χώρα: Ελέγξτε κάτω από την ουρά.
Σωστή Αφαίρεση Τσιμπουριού
Τι Χρειάζεστε
Ειδική λαβίδα (τσιμπιδάκι) αφαίρεσης τσιμπουριών ή λεπτή μυτερή λαβίδα.
Βήμα-Βήμα
- Πιάστε το τσιμπούρι όσο πιο κοντά στο δέρμα γίνεται.
- Τραβήξτε σταθερά και ευθεία προς τα πάνω, χωρίς να στρίψετε ή να τινάξετε.
- Μην πιέζετε το σώμα του τσιμπουριού (μπορεί να ρυθμίσει μολυσμένα υγρά στο ζώο).
- Καθαρίστε τη θέση με αντισηπτικό.
- Απολυμάνετε τη λαβίδα.
Τι να Μην Κάνετε
- Μην χρησιμοποιείτε λάδι, βαζελίνη, αλκοόλ ή αναπτήρα. Αυτές οι μέθοδοι μπορεί να αναγκάσουν το τσιμπούρι να ρυθμίσει περισσότερα παθογόνα.
- Μην αφήνετε τα στοματικά μόρια μέσα στο δέρμα. Αν μείνουν, επισκεφθείτε τον κτηνίατρο.
Πρόληψη
Αντιπαρασιτικά Σκευάσματα
Η πρόληψη πρέπει να είναι συνεχής, όχι μόνο το καλοκαίρι. Οι επιλογές περιλαμβάνουν:
- Χάπια (isoxazolines): Fluralaner (Bravecto), Afoxolaner (NexGard), Sarolaner (Simparica). Δρουν για 1-3 μήνες. Πολύ αποτελεσματικά.
- Τοπικά (spot-on): Εφαρμόζονται στον αυχένα. Κάποια δρουν και ως απωθητικά.
- Περιλαίμια: Seresto παρέχει προστασία μέχρι 8 μήνες.
- Σπρέι: Άμεση δράση, χρήσιμα ως συμπλήρωμα.
Περιβαλλοντική Διαχείριση
- Κόψτε τακτικά τα χόρτα στην αυλή.
- Απομακρύνετε σωρούς φύλλων και κλαδιών.
- Σε σοβαρή μόλυνση, εφαρμόστε περιβαλλοντικό εντομοκτόνο.
- Πλένετε τακτικά τα κρεβατάκια του σκύλου.
Τσιμπούρια και Γάτες
Αν και τα τσιμπούρια προσβάλλουν λιγότερο τις γάτες (λόγω grooming), οι γάτες εξωτερικού χώρου διατρέχουν κίνδυνο. Προσοχή: πολλά αντιπαρασιτικά σκύλου είναι τοξικά για γάτες (ιδιαίτερα η περμεθρίνη). Χρησιμοποιήστε μόνο σκευάσματα εγκεκριμένα για γάτες.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πότε πρέπει να σταματήσω την αντιπαρασιτική αγωγή;
Ιδανικά ποτέ. Στην Ελλάδα, η προστασία πρέπει να είναι ολόχρονη. Τουλάχιστον από Μάρτιο μέχρι Νοέμβριο.
Μπορούν τα τσιμπούρια να τσιμπήσουν ανθρώπους;
Ναι, ιδιαίτερα αν υπάρχει μεγάλος πληθυσμός. Μπορούν να μεταδώσουν ασθένειες και σε ανθρώπους.
Πόσο γρήγορα μεταδίδουν ασθένεια;
Η μετάδοση απαιτεί συνήθως 24-48 ώρες συνεχούς τροφοδοσίας. Γι’ αυτό ο καθημερινός έλεγχος είναι σημαντικός.
Ο σκύλος μου έχει αντιπαρασιτικό αλλά βρήκα τσιμπούρι. Δεν δουλεύει;
Τα περισσότερα αντιπαρασιτικά σκοτώνουν το τσιμπούρι μετά την πρόσφυση. Αν βρίσκετε νεκρά τσιμπούρια, σημαίνει ότι δουλεύει. Μόνο τα απωθητικά εμποδίζουν την πρόσφυση.