Ο Pekingese — γνωστός στα ελληνικά ως Πεκινουά — δεν είναι απλώς μια μικρή φυλή κατοικίδιου σκύλου. Είναι ένα ζωντανό κατάλοιπο μιας από τις μακροβιότερες αυτοκρατορικές παραδόσεις στην ανθρώπινη ιστορία. Για πάνω από χίλια χρόνια, η φυλή αυτή έζησε μέσα στα τείχη της Απαγορευμένης Πόλης του Πεκίνου, απρόσιτη σε οποιονδήποτε δεν ανήκε στην αυτοκρατορική οικογένεια. Η διαδρομή από εκείνα τα παλάτια μέχρι τα ευρωπαϊκά σαλόνια του 19ου αιώνα είναι μια ιστορία πολέμων, θρύλων, βασιλικής γοητείας και παγκόσμιας διάδοσης.
Imperial Forbidden City Origins
Η καταγωγή του Πεκινουά χάνεται στα βάθη της κινεζικής ιστορίας. Οι πρώτες αναφορές σε σκύλους που μοιάζουν με τη σύγχρονη φυλή εντοπίζονται στην περίοδο της δυναστείας Τανγκ (618–907 μ.Χ.), αν και πολλοί ιστορικοί θεωρούν ότι η εκτροφή της φυλής με συγκεκριμένα αισθητικά πρότυπα επιταχύνθηκε επί δυναστείας Τσινγκ (1644–1912 μ.Χ.). Οι αυτοκρατορικοί εκτροφείς επέλεγαν με ακρίβεια: επιθυμούσαν έναν σκύλο με επίπεδο πρόσωπο που να θυμίζει λιοντάρι, με πυκνό διπλό τρίχωμα και βλέμμα γεμάτο αξιοπρέπεια. Το αποτέλεσμα ήταν ένα ζώο που σε τίποτα δεν έμοιαζε με τους «εργαζόμενους» σκύλους της αγροτικής Κίνας — ήταν εξολοκλήρου ένα διακοσμητικό και συμβολικό πλάσμα.
Μέσα στην Απαγορευμένη Πόλη, οι Πεκινουά απολάμβαναν μεταχείριση που ακόμα και πολλοί ανθρώπινοι αυλικοί ζήλευαν. Τρέφονταν από ειδικούς υπηρέτες, κοιμούνταν σε στρωμένα κρεβατάκια και έφεραν αυτοκρατορική σφραγίδα ως σύμβολο ανωτερότητας. Σύμφωνα με διάφορες ιστορικές πηγές, ορισμένοι Πεκινουά εκπαιδεύονταν να συνοδεύουν τον αυτοκράτορα — περπατώντας μπροστά του ως μικρές «φρουρές τιμής».
”Foo Dog” Mythology
Η μυθολογία που περιβάλλει τον Πεκινουά είναι εξίσου εντυπωσιακή με την ιστορία του. Η πιο γνωστή παράδοση λέει ότι η φυλή γεννήθηκε από τον ερωτικό δεσμό ενός λιονταριού με έναν μαρμελάδα (μαρμοτ ή «marmoset», ανάλογα με την παραλλαγή) — ένα ζώο του μεγέθους παλαμιού. Το λιοντάρι, τρελά ερωτευμένο, ζήτησε από τον Βούδα να το σμικρύνει ώστε να μπορεί να αγκαλιάσει το μικρό πλάσμα του. Ο Βούδας συγκατατέθηκε, και ο Πεκινουά υπήρξε το αποτέλεσμα αυτής της ένωσης: σώμα σκύλου, ψυχή λιονταριού.
Αυτός ο συμβολισμός εξηγεί γιατί ο Πεκινουά ονομαζόταν συχνά «Foo Dog» (σκύλος-Foo) ή «Lion Dog» — το Foo είναι η κινεζική λέξη για «Βούδας» ή «τύχη». Τα αγάλματα των Foo Dogs που βλέπουμε ακόμα στις εισόδους κινεζικών ναών και παλατιών φέρουν ισχυρή ομοιότητα με τον Πεκινουά: επίπεδο πρόσωπο, φουσκωτή χαίτη, μεγάλα στρογγυλά μάτια, περήφανη στάση. Η εικονογραφική επιρροή ήταν αμοιβαία — η τέχνη επηρέαζε την εκτροφή και η εκτροφή επηρέαζε την τέχνη.
Death Penalty για Κλοπή Pekingese
Μία από τις πιο ανατριχιαστικές πτυχές της αυτοκρατορικής ιστορίας του Πεκινουά ήταν το νομικό καθεστώς που τον περιέβαλλε. Η κατοχή ενός αυτοκρατορικού Πεκινουά από οποιονδήποτε δεν ανήκε στο παλάτι ήταν παράνομη — και η ποινή για κλοπή ή αθέμιτη κτήση ήταν θάνατος. Δεν πρόκειται για υπερβολή ούτε για ανέκδοτο: οι αυτοκρατορικές ιεραρχίες της Κίνας αντιμετώπιζαν τους Πεκινουά ως ιερά αντικείμενα, εξίσου άπαγα με τα αυτοκρατορικά εμβλήματα.
Αυτή η απαγόρευση συντηρούσε και τον μυστικισμό γύρω από τη φυλή. Κανένας ξένος ταξιδιώτης ή έμπορος δεν μπορούσε να δει από κοντά έναν Πεκινουά, πολύ περισσότερο να τον αποκτήσει. Η ράτσα παρέμεινε ουσιαστικά αόρατη στον έξω κόσμο για αιώνες. Ακόμα και μέσα στη Κίνα, εκτός των τειχών της Απαγορευμένης Πόλης, η φυλή ήταν άγνωστη στους πολλούς.
1860 Boxer Rebellion: Άρπαξαν 5 Πεκινουά
Η ιστορική στιγμή που έσπασε αυτή την αιωνόβια απομόνωση ήρθε το 1860, κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Πολέμου του Οπίου. Βρετανικά και γαλλικά στρατεύματα κατέλαβαν το Πεκίνο και εισέβαλαν στην Απαγορευμένη Πόλη. Η αυτοκράτειρα Cixi και η αυλή είχαν ήδη διαφύγει — αλλά, σύμφωνα με ιστορικές αφηγήσεις, μια ηλικιωμένη θεία της αυτοκράτειρας, η πριγκίπισσα Σούφεν, επέλεξε να μην φύγει. Βρέθηκε νεκρή στο δωμάτιό της, με πέντε Πεκινουά γύρω της — μάλλον για να μην πέσουν στα χέρια των εισβολέων.
Οι Βρετανοί αξιωματικοί πήραν τους πέντε σκύλους ως λάφυρα πολέμου. Ένας από αυτούς απεστάλη ως δώρο στη Βασίλισσα Βικτωρία. Οι άλλοι τέσσερις μοιράστηκαν μεταξύ αξιωματικών ή μεταφέρθηκαν στη Βρετανία. Η αναφορά στο «Boxer Rebellion» που συναντάται σε πολλά δημοφιλή κείμενα είναι ιστορικά ανακριβής — το γεγονός έλαβε χώρα 40 χρόνια νωρίτερα, κατά τη Συνθήκη του Πεκίνου του 1860. Η σύγχυση αυτή επαναλαμβάνεται συχνά, αλλά αξίζει να διορθωθεί.
Queen Victoria Πήρε 1
Ο Πεκινουά που στάλθηκε στη Βασίλισσα Βικτωρία ονομάστηκε «Looty» — μια απευθείας αναφορά στον τρόπο που αποκτήθηκε, δηλαδή ως λεία πολέμου (loot). Η Βικτωρία δέχτηκε τον σκύλο με ενθουσιασμό και τον ζωγράφισε ο Friedrich Wilhelm Keyl, ζωγράφος των ζώων της βασιλικής οικογένειας. Ο πίνακας εκτίθεται ακόμα στη Royal Collection.
Η βασίλισσα Βικτωρία ήταν ήδη γνωστή για την αγάπη της στα σκυλιά — είχε Collies, Dachshunds, Pomeranians. Η υιοθέτηση του Looty έδωσε στον Πεκινουά μια ισχυρή δημόσια έκθεση. Σύντομα, η αριστοκρατία και η ανώτερη μεσαία τάξη της Βρετανίας άρχισαν να ζητούν το εξωτικό «αυτοκρατορικό σκυλάκι από την Κίνα».
Παγκόσμια Διάδοση
Από τη Βρετανία, ο Πεκινουά εξαπλώθηκε γρήγορα στην υπόλοιπη Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Kennel Club της Βρετανίας αναγνώρισε επίσημα τη φυλή το 1893, και το Αμερικανικό Kennel Club ακολούθησε το 1906. Οι πρώτοι εκτροφείς βασίστηκαν αρχικά στους πολύ περιορισμένους γενετικούς πληθυσμούς που είχαν έρθει από την Κίνα — αφού για δεκαετίες η πρόσβαση σε νέα αίματα ήταν εξαιρετικά δύσκολη.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Πεκινουά εμφανίστηκε στις διάσημες εκθέσεις σκύλων της Ευρώπης και Αμερικής, κερδίζοντας συχνά τίτλους λόγω της εντυπωσιακής εμφάνισής του. Το τρίχωμά του, η αξιοπρεπής του βάδιση και το «αυτοκρατορικό» του βλέμμα τον έκαναν αγαπητό στους κριτές. Παράλληλα, η ιστορία του ήταν τόσο ρομαντική που λειτουργούσε ως μόνιμη διαφήμιση.
Σήμερα: Από Αυτοκρατορικός σε Σπίτι
Σήμερα, ο Πεκινουά δεν κατοικεί πλέον σε παλάτια αλλά σε διαμερίσματα και σπίτια σε κάθε γωνιά της γης. Η φυλή δεν άλλαξε ριζικά — εξακολουθεί να είναι περήφανη, ανεξάρτητη και απαιτητική σε περιποίηση. Εξακολουθεί να έχει το επίπεδο πρόσωπο, τα μεγάλα μάτια και τη χαίτη που τη χαρακτήριζαν στα αυτοκρατορικά χρόνια. Αυτό, ωστόσο, συνεπάγεται και υγειονομικές προκλήσεις, κυρίως αναπνευστικές, που απαιτούν τακτική κτηνιατρική παρακολούθηση.
Ο Πεκινουά δεν είναι σκύλος για όλους. Ταιριάζει σε ήσυχα νοικοκυριά που εκτιμούν τον ανεξάρτητο χαρακτήρα και είναι διατεθειμένα να αφιερώσουν χρόνο στην περιποίηση του τριχώματος. Για αυτούς που τον κατανοούν, προσφέρει μια συντροφιά με βάθος ιστορίας που λίγες άλλες φυλές μπορούν να αντιπαραβάλουν.
Συμπέρασμα
Από τα μαρμάρινα δάπεδα της Απαγορευμένης Πόλης μέχρι τα σαλόνια της βικτωριανής Αγγλίας και τα σύγχρονα ελληνικά σπίτια, ο Πεκινουά έχει διανύσει μια διαδρομή που αντικατοπτρίζει τις ανακατατάξεις ολόκληρων πολιτισμών. Η ιστορία του δεν είναι απλώς ανέκδοτο — είναι παράθυρο σε έναν κόσμο όπου ένας σκύλος μπορούσε να αξίζει ανθρώπινη ζωή, να εμπνέει μυθολογία και να γίνει πρεσβευτής ολόκληρης αυτοκρατορίας.
Σημείωση: Η ιστορική ορολογία (Boxer Rebellion, 1860) που εμφανίζεται σε λαϊκά κείμενα αναφέρεται εσφαλμένα — τα γεγονότα έλαβαν χώρα κατά τον Δεύτερο Πόλεμο του Οπίου το 1860, όχι κατά την Εξέγερση των Μπόξερ του 1900. Τα ιστορικά στοιχεία αυτού του άρθρου βασίζονται σε τεκμηριωμένες πηγές.