Στην Ελλάδα ο θεσμός του σκύλου οδηγού τυφλών παραμένει περιορισμένος. Αυτόν τον θεσμό θέλει να στηρίξει μια νέα συνεργασία ανάμεσα στο ελληνικό εργαστήριο κοσμημάτων Dots. Art for all και την Ελληνική Σχολή Σκύλων Οδηγών Τυφλών «Λάρα». Οι δύο φορείς παρουσίασαν το βραχιόλι «ΜΑΖΙ», από ασήμι 925, με το σχέδιο ενός σκύλου και τη λέξη «ΜΑΖΙ» γραμμένη σε Braille. Σύμφωνα με την εταιρεία, κάθε αγορά στηρίζει το έργο της «Λάρα» για την αυτονομία των ανθρώπων με οπτική αναπηρία.
Τι ανακοίνωσε η εταιρεία
Η Dots. Art for all απευθύνεται κυρίως σε επιχειρήσεις και προτείνει το βραχιόλι ως χριστουγεννιάτικο εταιρικό δώρο. Στο δελτίο τύπου της (14/10/2026) το περιγράφει ως κόσμημα «που μεταφέρει ένα μήνυμα συμπερίληψης και κοινωνικής προσφοράς». Η εταιρεία αναφέρει ειδική τιμή για εταιρικές παραγγελίες 10 ευρώ συν ΦΠΑ ανά τεμάχιο. Ούτε το δελτίο ούτε η συνοδευτική αφίσα αναφέρουν τι ποσοστό ή ποσό από κάθε πώληση καταλήγει στη Σχολή. Το dogy.gr δεν εντόπισε σελίδα του βραχιολιού στο ηλεκτρονικό κατάστημα της εταιρείας ούτε τιμή λιανικής.
Η Dots. Art for all ξεκίνησε το 2017 από την Ευγενία Μαόφη, η οποία, σύμφωνα με τον οδηγό We Love Aegina, έχει πάνω από 25 χρόνια εμπειρίας στην Ειδική Αγωγή. Τα κοσμήματα της εταιρείας φέρουν μηνύματα σε γραφή Braille, σε νοηματική γλώσσα ή με άλλα σύμβολα.
Η «Λάρα» και οι σκύλοι οδηγοί
Η Σχολή Σκύλων Οδηγών Τυφλών «Λάρα» είναι, σύμφωνα με την ίδια, η πρώτη τέτοια σχολή στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών στις 24 Ιουλίου 2008. Πρόεδρος και συνιδρύτρια είναι η Ιωάννα-Μαρία Γκέρτσου, ψυχολόγος και η ίδια χειρίστρια σκύλου οδηγού. Η Σχολή πήρε το όνομά της από τη Λάρα, ένα μαύρο λαμπραντόρ που, όπως αναφέρει η Σχολή, εργάστηκε ως σκύλος οδηγός από τον Οκτώβριο του 2005 έως το 2009. Η Λάρα είχε εκπαιδευτεί στο εξωτερικό. Η Μέη, που τη διαδέχθηκε, ήταν ο πρώτος σκύλος οδηγός που εκπαιδεύτηκε στην Ελλάδα. Η «Λάρα» είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Σκύλων Οδηγών (European Guide Dog Federation).
Σύμφωνα με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, που στηρίζει τη Σχολή, η «Λάρα» επιλέγει σκύλους από επιλεκτικά προγράμματα εκτροφής. Η εκπαίδευση διαρκεί περίπου δύο χρόνια:
- Πρώτα, τα κουτάβια κοινωνικοποιούνται κοντά σε εθελοντές ανάδοχους.
- Στη συνέχεια, ειδικευμένοι εκπαιδευτές τα εκπαιδεύουν στα καθήκοντα του οδηγού τυφλών, «πάντα με θετικό τρόπο».
- Τέλος, ο σκύλος συνεκπαιδεύεται με τον υποψήφιο χειριστή στον τόπο όπου εκείνος ζει και εργάζεται.
Οι σκύλοι που εκπαιδεύονται στη χώρα μας είναι κυρίως λαμπραντόρ.
Η Σχολή επισημαίνει ότι δύο ελλείψεις φρενάρουν τη διάδοση των σκύλων οδηγών στην Ελλάδα: λείπουν εκπαιδευτές κινητικότητας και προσανατολισμού και λείπουν εκπαιδευτές σκύλων οδηγών. Όπως σημειώνει, «δεν υπάρχει κάποιος φορέας που να αναγνωρίζει και να πιστοποιεί» αυτές τις ειδικότητες. Ενδεικτικό της κλίμακας είναι ένα δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος του Ιουλίου 2021, που κατέγραφε 22 χειριστές σκύλων οδηγών σε όλη τη χώρα. Νεότερο συνολικό αριθμό το dogy.gr δεν εντόπισε.
Τι προβλέπει ο νόμος για την πρόσβαση
Το δικαίωμα πρόσβασης των σκύλων οδηγών κατοχυρώθηκε με το άρθρο 16 παρ. 7 του ν. 3868/2010. Σύμφωνα με το κείμενο που παραθέτει η Σχολή, «κάθε τυφλός ή άτομο με αναπηρία δικαιούται να συνοδεύεται από σκύλο βοηθείας» σε δημόσιες εγκαταστάσεις και υπηρεσίες, σε χώρους συνάθροισης κοινού και στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Η πρόσβαση ισχύει και για ιδιωτικές εγκαταστάσεις, όπως διευκρίνισε το Υπουργείο Υγείας με εγκύκλιο του 2014.
Το άρθρο 32 του ν. 4238/2014 επέκτεινε το δικαίωμα και στους σκύλους «που βρίσκονται στη διαδικασία εκπαίδευσης». Η ίδια εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι οι σκύλοι βοηθείας, «εφόσον φέρουν λουρί χειρισμού», μεταφέρονται στα μέσα μεταφοράς «χωρίς κλουβί μεταφοράς και χωρίς φίμωτρο, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους». Η κρατική πύλη pet.gov.gr, επικαλούμενη τον ν. 4830/2021, αναφέρει ότι οι χειριστές «δεν πληρώνουν πρόσθετο κόμιστρο» και ότι «κάθε άρνηση επιβίβασης ή μετακίνησης είναι παράνομη και καταγγέλλεται».
Περισσότερες πληροφορίες για το έργο της Σχολής υπάρχουν στον ιστότοπο laraguidedogs.gr.
