Το Tosa Inu είναι ίσως η ράτσα σκύλου με το ευρύτερο φάσμα νομικών περιορισμών διεθνώς. Από το Ηνωμένο Βασίλειο έως την Αυστραλία, και από τη Γερμανία έως τη Νορβηγία, οι κυβερνήσεις έχουν λάβει διαφορετικά μέτρα για να ρυθμίσουν ή να απαγορεύσουν την κατοχή, εκτροφή και εισαγωγή αυτής της ιαπωνικής ράτσας. Το παρόν άρθρο παρουσιάζει αναλυτικά το νομικό τοπίο ανά χώρα και περιοχή.
UK: Dangerous Dogs Act 1991
Το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξε από τις πρώτες χώρες στον κόσμο που θέσπισε εκτεταμένη νομοθεσία για συγκεκριμένες ράτσες σκύλων. Ο Dangerous Dogs Act του 1991 αποτελεί τον θεμέλιο λίθο αυτής της νομοθεσίας και απαγορεύει κατηγορηματικά τέσσερις ράτσες: τον Pit Bull Terrier, τον Japanese Tosa, τον Dogo Argentino και τον Fila Brasileiro.
Η απαγόρευση είναι ευρεία: απαγορεύεται η κατοχή, η εκτροφή, η πώληση, η αγορά, η δωρεά και η εισαγωγή αυτών των ζώων. Τα ζώα που βρίσκονται ήδη στη χώρα μπορούν υπό ορισμένες προϋποθέσεις να παραμείνουν, αλλά υπόκεινται σε αυστηρές υποχρεώσεις: στείρωση, τσιπάκι, ασφάλεια τρίτων, μουσούδα σε δημόσιους χώρους και εγγραφή σε ειδικό μητρώο. Η παραβίαση των διατάξεων επισύρει ποινικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της κατάσχεσης και θανάτωσης του ζώου.
Ο νόμος έχει επικριθεί ευρέως από ειδικούς και οργανώσεις προστασίας ζώων ως μέτρο που στοχεύει στη ράτσα αντί στη συμπεριφορά, αλλά παραμένει σε ισχύ.
Γερμανία: Απαγόρευση σε 4 Bundesländer
Στη Γερμανία, η νομοθεσία για τους σκύλους δεν είναι ομοιόμορφη σε ομοσπονδιακό επίπεδο, αλλά ορίζεται από κάθε ομόσπονδο κράτος (Bundesland) χωριστά. Αυτό δημιουργεί ένα σύνθετο τοπίο στο οποίο ο ίδιος σκύλος μπορεί να είναι νόμιμος σε μια πολιτεία και απαγορευμένος σε μια άλλη.
Το Tosa Inu απαγορεύεται πλήρως στα Bundesländer Βαυαρία (Bayern), Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία (Nordrhein-Westfalen), Σαξονία (Sachsen) και Βρέμη (Bremen). Σε άλλες πολιτείες, όπως το Βερολίνο και η Ανδαλουσία, ισχύουν αυστηροί περιορισμοί χωρίς πλήρη απαγόρευση. Η μεταφορά ζώου από μια επιτρεπόμενη σε μια απαγορευτική πολιτεία θεωρείται παράνομη και μπορεί να οδηγήσει σε κατάσχεση.
Συνεπώς, ιδιοκτήτες Tosa Inu στη Γερμανία οφείλουν να γνωρίζουν τους κανόνες όχι μόνο της πολιτείας κατοικίας τους αλλά και κάθε πολιτείας από την οποία διέρχονται κατά τη μεταφορά του ζώου.
Αυστραλία: Ομοσπονδιακή Απαγόρευση
Η Αυστραλία εφαρμόζει μία από τις αυστηρότερες πολιτικές ελέγχου εισαγωγής ζώων στον κόσμο, και το Tosa Inu εμπίπτει στην ομοσπονδιακή λίστα απαγορευμένων ράτσων. Ο Customs Act και η αντίστοιχη νομοθεσία περί εισαγωγής ζώων απαγορεύουν τελείως την εισαγωγή Tosa Inu στην Αυστραλία.
Η απαγόρευση δεν αφορά μόνο νέα ζώα: ακόμα και ζώα που βρίσκονται ήδη σε αυστραλιανό έδαφος και εντοπίζονται ως Tosa Inu — ή μιξοβαρή ζώα με σημαντική γενετική επίδραση από τη ράτσα — υπόκεινται σε περιορισμούς στα επιμέρους κρατίδια. Κάθε αυστραλιανό κρατίδιο διατηρεί τη δική του λίστα περιορισμένων ράτσων, αλλά η ομοσπονδιακή απαγόρευση εισαγωγής παραμένει αδιαπραγμάτευτη.
Ιρλανδία, Κύπρος, Νορβηγία, Ισλανδία: Απαγορευμένο
Η Ιρλανδία έχει θεσπίσει απαγόρευση μέσω του Control of Dogs (Amendment) Act, ο οποίος περιλαμβάνει το Tosa Inu σε λίστα ράτσων που απαγορεύεται να κατέχονται χωρίς ειδική άδεια. Στην πράξη, η χορήγηση τέτοιων αδειών είναι εξαιρετικά δυσχερής.
Η Κύπρος, ως χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει ξεχωριστή εθνική νομοθεσία που απαγορεύει ορισμένες ράτσες, μεταξύ των οποίων και το Tosa Inu. Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτό δημιουργεί ένα νομικό ζήτημα για ταξιδιώτες που επιθυμούν να μεταφέρουν τον σκύλο τους εντός της ΕΕ.
Η Νορβηγία και η Ισλανδία, αν και δεν είναι μέλη της ΕΕ, εφαρμόζουν εθνικές απαγορεύσεις. Η νορβηγική νομοθεσία (Hundeloven) απαγορεύει ρητά το Tosa Inu, ενώ η ισλανδική νομοθεσία περιλαμβάνει αντίστοιχες διατάξεις που απαγορεύουν την εισαγωγή και κατοχή ορισμένων ράτσων.
ΕΕ: Country-by-Country
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ενιαία κοινοτική νομοθεσία για τις επικίνδυνες ράτσες σκύλων. Αυτό σημαίνει ότι κάθε κράτος-μέλος ρυθμίζει το θέμα αυτόνομα, με αποτέλεσμα σημαντικές αποκλίσεις.
Στη Δανία, το Tosa Inu βρίσκεται στη λίστα απαγορευμένων ράτσων μαζί με άλλες δώδεκα ράτσες, και κατοχή ή εκτροφή επισύρει ποινικές κυρώσεις. Στην Πολωνία, η ράτσα κατατάσσεται στις “επικίνδυνες” και απαιτείται αυστηρή αδειοδότηση. Η Ισπανία εφαρμόζει ειδική νομοθεσία για potencialmente peligrosos (δυνητικά επικίνδυνους σκύλους) που περιλαμβάνει το Tosa Inu, με υποχρεώσεις ασφαλιστηρίου, τσιπ, εγγραφής και χρήσης ειδικού λουριού. Η Γαλλία εφαρμόζει νόμο δύο κατηγοριών: ράτσες “επίθεσης” (κατηγορία 1) και ράτσες “φύλαξης και άμυνας” (κατηγορία 2). Το Tosa Inu εντάσσεται στην κατηγορία 1, γεγονός που σημαίνει πλήρη απαγόρευση εισαγωγής, εκτροφής και πώλησης.
Χώρες όπως η Ιταλία, η Αυστρία και η Φινλανδία δεν εφαρμόζουν breed-specific legislation αλλά μπορεί να έχουν τοπικές περιφερειακές ρυθμίσεις.
Ελλάδα: Επιτρεπτό με Όρους
Η Ελλάδα δεν εντάσσεται στις χώρες που απαγορεύουν ρητά το Tosa Inu, αλλά η ράτσα αντιμετωπίζεται με ειδικό νομικό καθεστώς. Ο Νόμος 4039/2012 και οι τροποποιήσεις του ρυθμίζουν την κατοχή “δυνητικά επικίνδυνων σκύλων” και περιλαμβάνουν συγκεκριμένες ράτσες — μεταξύ των οποίων το Tosa Inu — σε ειδική κατηγορία.
Τα βασικά κριτήρια που πρέπει να πληρεί ο ιδιοκτήτης Tosa Inu στην Ελλάδα είναι: να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος, να μην έχει ποινικό μητρώο για εγκλήματα βίας, να διαθέτει κατοικία κατάλληλη για σκύλο αυτού του μεγέθους, να ασφαλίσει τον σκύλο για αστική ευθύνη τρίτων και να εγγράψει το ζώο στο εθνικό μητρώο. Επιπλέον, σε δημόσιους χώρους απαιτείται η χρήση λουριού μέγιστου μήκους 1,5 μέτρου και μουσούδας.
Η μη τήρηση αυτών των υποχρεώσεων μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα, κατάσχεση του ζώου και ποινικές συνέπειες για τον ιδιοκτήτη.
Διεθνείς Ταξιδιωτικοί Περιορισμοί
Ακόμα και σε χώρες όπου το Tosa Inu επιτρέπεται, η μεταφορά του ζώου σε άλλες χώρες εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Η είσοδος σε χώρα που απαγορεύει τη ράτσα — ακόμα και κατά τη διέλευση σε αεροδρόμιο — μπορεί να οδηγήσει σε κατάσχεση και υποχρεωτική ευθανασία του ζώου.
Ιδιοκτήτες που επιθυμούν να ταξιδέψουν με Tosa Inu εντός Ευρώπης πρέπει να ελέγξουν εκ των προτέρων τη νομοθεσία κάθε χώρας που θα διέλθουν, συμπεριλαμβανομένων τυχόν χωρών ανεφοδιασμού. Αρκετές αεροπορικές εταιρείες επίσης δεν δέχονται ορισμένες ράτσες για μεταφορά, ανεξάρτητα από τη νομοθεσία της χώρας προορισμού.
Για ταξίδια εκτός ΕΕ, η πολυπλοκότητα αυξάνεται εκθετικά. Χώρες όπως η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία δεν επιτρέπουν την εισαγωγή υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Συμπέρασμα
Το νομικό πλαίσιο που περιβάλλει το Tosa Inu είναι από τα πλέον σύνθετα στον κόσμο των κατοικίδιων ζώων. Η απουσία εναρμόνισης σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο δημιουργεί ένα παζλ κανόνων που ο κάθε ιδιοκτήτης οφείλει να γνωρίζει εξαντλητικά πριν αποκτήσει ένα τέτοιο ζώο.
Πέρα από τις νομικές υποχρεώσεις, υπάρχει και η ευθύνη απέναντι στο ίδιο το ζώο: ένας Tosa Inu που αγοράζεται χωρίς πλήρη κατανόηση του νομικού καθεστώτος μπορεί να βρεθεί σε κατάσχεση ή σε αδυναμία μεταφοράς μαζί με την οικογένειά του. Η ενημέρωση δεν είναι επιλογή — είναι υποχρέωση.
Αποποίηση ευθύνης: Οι νομικές πληροφορίες αυτού του άρθρου είναι γενικής φύσης και έχουν ενημερωτικό σκοπό. Η νομοθεσία αλλάζει συχνά και διαφέρει ανά δικαιοδοσία. Πριν αποκτήσετε ή μεταφέρετε ένα Tosa Inu, συμβουλευτείτε νομικό εξειδικευμένο στο δίκαιο ζώων για την εκάστοτε επικαιροποιημένη κατάσταση στη χώρα σας.