Πολλοί ιδιοκτήτες πιστεύουν ότι το δείγμα DNA έρχεται να προστεθεί ή να αντικαταστήσει το μικροτσίπ. Δεν ισχύει. Η ηλεκτρονική σήμανση και η καταγραφή στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ) παραμένουν υποχρεωτικές σε κάθε περίπτωση. Το DNA ο νόμος το προβλέπει ως εναλλακτική της στείρωσης. Όποιος δεν θέλει να στειρώσει τον σκύλο ή τη γάτα του μπορεί να στείλει δείγμα γενετικού υλικού σε κρατικό εργαστήριο. Η εναλλακτική αυτή όμως περνά υποχρεωτικά από τον κτηνίατρο, και οι κτηνίατροι της χώρας απέχουν συλλογικά από τη διαδικασία. Έτσι στην πράξη η επιλογή του ιδιοκτήτη περιορίζεται σε στείρωση ή πρόστιμο 1.000 ευρώ.

Τι λέει ο νόμος

Το άρθρο 9 του ν. 4830/2021 υποχρεώνει τον ιδιοκτήτη να στειρώσει τον σκύλο ή τη γάτα του μέσα σε συγκεκριμένες προθεσμίες. Προβλέπει όμως ρητά ότι «η στείρωση δεν είναι υποχρεωτική για ζώα για τα οποία έχει αποσταλεί δείγμα γενετικού υλικού τους (DNA) στο Εργαστήριο Φύλαξης και Ανάλυσης Γενετικού Υλικού Ζώων Συντροφιάς». Το εργαστήριο (ΕΦΑΓΥΖΣ) λειτουργεί στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών.

Τη διαδικασία την όρισε η υπουργική απόφαση 31932/2023 (ΦΕΚ Β’ 2572/2023). Σύμφωνα με αυτήν, η συλλογή του δείγματος, η αποστολή του και η καταγραφή στο ΕΜΖΣ γίνονται «αποκλειστικά από κτηνίατρο, μέλος του Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου». Ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να το κάνει μόνος του.

Τα βασικά σημεία, όπως τα συνοψίζει η εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών 30971/04-06-2025:

  • Η υποχρέωση «στείρωση ή DNA» ισχύει από τις 21 Ιανουαρίου 2024.
  • Για τη λήψη και τη φύλαξη του δείγματος για τουλάχιστον 12 χρόνια, ο ιδιοκτήτης πληρώνει ηλεκτρονικό παράβολο «εβδομήντα (70) ευρώ για κάθε ζώο συντροφιάς». Ο κτηνίατρος «δύναται να λαμβάνει από τον ιδιοκτήτη αμοιβή έως πενήντα (50) ευρώ». Για τους κυνηγετικούς σκύλους το παράβολο είναι 40 ευρώ. Οι ποιμενικοί σκύλοι απαλλάσσονται.
  • Όποιος δεν κάνει ούτε στείρωση ούτε DNA πληρώνει πρόστιμο 1.000 ευρώ και του δίνεται τρίμηνη προθεσμία να συμμορφωθεί. Αν δεν συμμορφωθεί, «επιβάλλεται εκ νέου το πρόστιμο».

Τα πρόστιμα αρχικά θα επιβάλλονταν από την 1η Ιουλίου 2025. Με το άρθρο 112 του ν. 5225/2025 η έναρξη μετατέθηκε: «Τα πρόστιμα του άρθρου 35 για την παράβαση της ως άνω υποχρέωσης επιβάλλονται από 1η.1.2026». Από τις αρχές του 2026 λοιπόν τα πρόστιμα μπορούν να επιβληθούν.

Η ίδια εγκύκλιος προβλέπει δωρεάν λήψη DNA σε δημοτικά κτηνιατρεία και σε κτηνιατρικές υπηρεσίες των Περιφερειών. Η διάταξη όμως αφορά τα «όργανα ελέγχου», δηλαδή την ταυτοποίηση εγκαταλελειμμένων ζώων, και όχι τους ιδιοκτήτες.

1.207 δείγματα σε δεκαέξι μήνες

Το τελευταίο επίσημο στοιχείο για τη χρήση του μέτρου που εντόπισε το dogy.gr βρίσκεται στην εγκύκλιο του Ιουνίου 2025: «έχουν αποσταλεί μέχρι και 02-06-2025 περί τα 1207 δείγματα γενετικού υλικού». Ο αριθμός αφορά το διάστημα από την έναρξη της υποχρέωσης, τον Ιανουάριο του 2024, έως τις αρχές Ιουνίου 2025. Νεότερα επίσημα στοιχεία για το 2026 δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Γιατί απέχουν οι κτηνίατροι

Ο Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος (ΠΚΣ) δηλώνει ότι ο κλάδος αντιτίθεται στη διάταξη «από τον Μάρτιο του 2024». Η έκτακτη γενική συνέλευση της 15ης Ιουνίου 2025 αποφάσισε ότι η αποχή «ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ!». Ο Σύλλογος παραθέτει τέσσερις λόγους:

  • Επιστημονικοί λόγοι: «Το συγκεκριμένο άρθρο δεν έχει καμία επιστημονική υπόσταση!».
  • Αποτελεσματικότητα και κόστος: δεν αποδεικνύεται ότι το μέτρο μειώνει τα αδέσποτα, ενώ «επί της ουσίας τιμωρείται η συνεπής ιδιοκτησία ζώου συντροφιάς με ένα επιπλέον χρηματικό κόστος».
  • Μεταφορά των δειγμάτων: «Δεν εξασφαλίζεται με κανέναν τρόπο η ασφαλής αποστολή δειγμάτων DNA. Οι εταιρίες ταχυμεταφορών δεν επιτρέπεται να μεταφέρουν δείγματα αίματος».
  • Προσωπικά δεδομένα: «Πουθενά δε διευκρινίζεται ο τρόπος προστασίας και χρήσης των προσωπικών δεδομένων των ιδιοκτητών».

Ως εναλλακτική ο ΠΚΣ ζητά «ίδρυση δημοτικών κτηνιατρείων με πρόσληψη μόνιμου προσωπικού» και συστηματικά δημοτικά προγράμματα στείρωσης αδέσποτων. Έχει επίσης εκδώσει βεβαίωση για την αποχή, την οποία, όπως αναφέρει, «οι ιδιοκτήτες ζώων συντροφιάς μπορούν να επιδείξουν σε ενδεχόμενο έλεγχο». Ο Σύλλογος δεν διευκρινίζει αν η βεβαίωση αυτή μπορεί νομικά να αποτρέψει την επιβολή προστίμου.

Η γενική συνέλευση της 1ης Φεβρουαρίου 2026, σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης που δημοσίευσε το zoosos.gr, επικαιροποίησε «την ομόφωνη απόφαση της προηγούμενης Γ.Σ. για συνέχιση της αποχής». Ζήτησε επίσης συνάντηση σε ανώτερο κυβερνητικό επίπεδο «για να εξηγηθεί το ανεφάρμοστο του νόμου και να ακυρωθεί το συγκεκριμένο άρθρο για τη λήψη DNA». Την αποχή στηρίζουν δημόσια η Εθελοντική Δράση Κτηνιάτρων Ελλάδος (ΕΔΚΕ) και η Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας–Θράκης. Η ΕΔΚΕ σημειώνει ότι η λήψη DNA «δεν συνιστά διεθνώς αναγνωρισμένο ή αποδεδειγμένα αποτελεσματικό εργαλείο διαχείρισης του πληθυσμού των αδέσποτων ζώων».

Η απάντηση του κράτους: αγωγή

Η Πολιτεία δεν απέσυρε τη διάταξη. Προσέφυγε στη Δικαιοσύνη. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΠΚΣ, το Ελληνικό Δημόσιο, μέσω του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατέθεσε αγωγή εναντίον του Συλλόγου. Ο ΠΚΣ υποστηρίζει ότι η αγωγή ζητά όχι μόνο την ακύρωση της απόφασης της γενικής συνέλευσης αλλά και να κριθεί ότι «ο Π.Κ.Σ. δε δύναται στο μέλλον να αποφασίσει αποχή». Ο Σύλλογος αναφέρει επίσης ότι το Υπουργείο Εσωτερικών προσπάθησε να τον «δελεάσει με αύξηση του ποσού που μας αναλογεί από το παράβολο … από 25 σε 50 ευρώ».

Κατά τον ΠΚΣ, η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ζώων Συντροφιάς εξέδωσε «οδηγία» που μεταφέρει την ευθύνη εφαρμογής στην αστυνομία και την εισαγγελία. Ο Σύλλογος τη χαρακτηρίζει «ανυπόστατη». Σε έγγραφό του προς το Υπουργείο Εσωτερικών, ο ΠΚΣ επικαλείται δηλώσεις του υφυπουργού Βασίλη Σπανάκη στις 15/06/2025 «περί έναρξης διαλόγου από την αρχή».

Δημοσιεύματα αποδίδουν στην αγωγή αίτημα για χρηματική ποινή ανά κτηνίατρο που αρνείται και κάνουν λόγο για εντολή εφαρμογής της αυτόφωρης διαδικασίας. Το dogy.gr δεν έχει επιβεβαιώσει αυτούς τους ισχυρισμούς από τα επίσημα έγγραφα.

Σύμφωνα με τη Νέα Κρήτη (19/09/2026), ο ΠΚΣ επανέλαβε με ανακοίνωση στις 26 Αυγούστου 2026 ότι η αποχή συνεχίζεται.

Τα ανοιχτά ερωτήματα

Η κατάσταση αφήνει τους ιδιοκτήτες μπροστά σε μια επιλογή που υπάρχει στα χαρτιά αλλά δύσκολα ασκείται στην πράξη. Το dogy.gr θα θέσει τα παρακάτω ερωτήματα στην Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ζώων Συντροφιάς και στον Πανελλήνιο Κτηνιατρικό Σύλλογο:

  • Πόσα δείγματα DNA έχουν σταλεί στο ΕΦΑΓΥΖΣ μέσα στο 2026; Πόσα είναι αυτά σε σχέση με τους σκύλους και τις γάτες που είναι καταγεγραμμένοι στο ΕΜΖΣ;
  • Έχουν επιβληθεί πρόστιμα 1.000 ευρώ σε ιδιοκτήτες από την 1η Ιανουαρίου 2026, και πόσα;
  • Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η αγωγή του Δημοσίου κατά του ΠΚΣ;
  • Πού μπορεί σήμερα ένας ιδιοκτήτης που δεν θέλει να στειρώσει το ζώο του να κάνει νόμιμα τη λήψη DNA;
  • Τι ισχύει για τον ιδιοκτήτη που προσκομίζει τη βεβαίωση αποχής του ΠΚΣ σε έλεγχο;

Η σύνταξη θα επανέλθει με τις απαντήσεις.